wws

Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Nowości w ustawie

Nowe formy współpracy z administracją publiczną
Do katalogu form współpracy dodano:
- konsultowanie aktów prawnych z radami działalności pożytku publicznego,
- wykonanie inicjatywy lokalnej, umowy partnerstwa na podstawie ustawy o prowadzeniu polityki rozwoju.
- może współpracować poprzez tworzenie jednostek organizacyjnych wspierających działalność organizacji pozarządowych w sferze zadań pożytku publicznego      lub zlecić prowadzenie takiej instytucji organizacji pozarządowej.                   
- administracja publiczna ma możliwość udzielania pożyczek, gwarancji i poręczeń.
       
Nowe podmioty mogą prowadzić działalność pożytku publicznego
-        dopuszczono prowadzenie działalności pożytku publicznego przez spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz kluby sportowe w formie spółek;
-        podmioty te mogą prowadzić działalność pożytku publicznego pod warunkiem, że nie działają w celu osiągnięcia zysku, obowiązkowo przeznaczają cały zysk na realizację celów statutowych oraz nie dokonują podziału zysku między swoich członków, udziałowców, akcjonariuszy i pracowników. Oznacza to, że po spełnieniu warunków określonych w Ustawie podmioty te zostały zrównane z organizacjami pozarządowymi mimo, że nimi nie są.
-        również spółdzielnie socjalne mogą prowadzić działalność pożytku publicznego. Nie mogą jednak nabywać statusu organizacji pożytku publicznego.
 
Sfera zadań publicznych stanowiących pożytek publiczny
Rozszerzona została lista zadań, które zaliczane są do sfery pożytku publicznego. Obecnie lista ta składa się z 33 sfer pożytku publicznego. Dodane zostały między innymi:
-        działalności na rzecz integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym;
-        działalności na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego;
-        działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym;
-        działalności wspomagającej rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjności oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej;
-        obronności państwa i działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;
-        pomocy Polonii i Polakom za granicą;
-        działalności na rzecz kombatantów i osób represjonowanych;
-        promocji Rzeczypospolitej Polskiej za granicą;
-        działalności na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, upowszechniania i ochrony praw dziecka;
-        przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym.
 
Oferta z inicjatywy organizacji pozarządowej – zmiany w ustawie
Organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust.3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie mogą w dalszym ciągu składać wnioski o realizację zadanie publicznego z własnej inicjatywy.
 
Jednakże znowelizowana ustawa upraszcza ten tryb. Organizacja składa wyłącznie wniosek, który powinien zawierać opis zadania publicznego przeznaczonego do realizacji oraz szacunkową kalkulację kosztów realizacji zadania publicznego. Nie ma konieczności jak poprzednio składania całej oferty.
 
W okresie 1 miesiąca organ samorządu rozpatruje dany wniosek ze względu na celowość zadania oraz stopień w jakim wniosek odpowiada priorytetowym zadaniom publicznym, określonym w programie współpracy z organizacjami.
 
Jeżeli zadanie zostanie uznane za zasadne to samorząd informuje daną organizację o terminie ogłoszenia otwartego konkursu ofert i wtedy dopiero organizacja składa pełną ofertę.
 
Zmiana zasad otwartych konkursów ofert
Ogłoszeń nie trzeba publikować w prasie . Wystarczy tablica ogłoszeń, BIP oraz strona internetowa właściwego urzędu. Ogłoszenia konkursowe mogą wskazywać krótszy termin składania ofert – 21 dni.
Obowiązkowe jest powołanie komisji konkursowej, w której zasiadają przedstawiciele organizacji pozarządowych.
Zapisy dotyczące przeprowadzania otwartego konkursu ofert zostały wprowadzone także do szeregu innych ustaw: o pomocy społecznej, o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przeciwdziałania narkomanii oraz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
 
Tryb małych zleceń
Nowością w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jest tryb małych zleceń, który jest opisany w art.19a. Polega to na tym, że wniosek organizacji jednostka samorządu terytorialnego może zlecić wykonanie zadania publicznego z pominięciem otwartego konkursu ofert.
 
Jednakże są pewne ograniczenia, a mianowicie:
-        kwota do 10 tys. Złotych;  
-        czas trwania takiego zadania – do 90 dni;
-        jedna organizacja w danym roku nie może otrzymać więcej niż 20 tys. złotych w uproszczonym trybie;
-        samorząd nie może rozdać w taki sposób więcej niż 20% wszystkich środków planowanych do wydatkowania w formie dotacji.
 
Samorząd terytorialny umieszcza jedynie takie oferty w BIP i na stronach urzędu i w ciągu kolejnych 7 dni roboczych zbiera się ewentualne uwagi, a po ich rozpatrzeniu następuje niezwłocznie podpisanie umowy na realizację zadania.
 
Inicjatywa lokalna mieszkańców – nowość w ustawie
Nowością w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jest także inicjatywa lokalna. Mieszkańcy mogą teraz samodzielnie złożyć wniosek o realizację zadania publicznego. Zakres działalności obejmuje w szczególności: budowę, rozbudowę lub remont dróg, kanalizacji, sieci wodociągowej, budynków oraz obiektów architektury stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, edukację, oświatę i wychowanie, działalność w sferze kultury fizycznej i turystyki, ochrony przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego.
 
Samorząd określa jednak tryb wyboru takich wniosków, biorąc pod uwagę w szczególności wkład pracy społecznej w realizację inicjatywy lokalnej.
 
Po uwzględnieniu wniosku organ samorządu terytorialnego zawiera na czas określony umowę
o wykonanie inicjatywy lokalnej z wnioskodawcą. Wspólnie z mieszkańcami opracowywany jest kosztorys przedsięwzięcia i harmonogram. Mieszkańcy mogą także użyczyć od samorządu rzeczy niezbędne do realizacji zadania.
 
Organ stanowiący JST jest zobowiązany uchwalić tryb i szczegółowe kryteria rozpatrywania wniosków   o inicjatywę lokalną.
 
Programy współpracy z NGO’ s
-        obowiązkowe przyjmowanie rocznego programu współpracy jednostek samorządu terytorialnego
z organizacjami pozarządowymi
-        wieloletnie programy współpracy do 5 lat - fakultatywnie
-        obowiązkowe konsultowanie programu współpracy z organizacjami pozarządowymi,
-        terminy przyjmowania programów: do 30 listopada roku poprzedzającego rok obowiązywania programu.
-        organy wykonawcze samorządów zostały zobowiązane do przedstawiania sprawozdania
z wykonania programu organowi stanowiącemu do 30 kwietnia roku następnego.
 
Rady Działalności Pożytku Publicznego
Na wniosek organizacji pozarządowych może zostać utworzona rada działalności pożytku publicznego – na poziomie gminy, powiatu lub województwa (wniosek składany jest do właściwego organu). Ustawa wymaga, aby wniosek o utworzenie rady na poziomie wojewódzkim złożyło 50 organizacji. We wszystkich radach wprowadzono zasadę, która mówi, że przedstawiciele organizacji muszą stanowić co najmniej połowę jej składu. Rady mają charakter opiniodawczo-doradczy. Ich kadencja trwa 2 lata.
 
Zmiany dotyczące organizacji pożytku publicznego OPP
Ograniczenie dla nowych organizacji ubiegających się o status. Będą one musiały wykazać, że prowadziły działalność pożytku publicznego nieprzerwanie przez dwa lata przed datą złożenia wniosku.
Osoby zarządzających OPP nie mogą być skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego (wcześniej podobne ograniczenie występowało wyłącznie w odniesieniu do organu kontroli wewnętrznej). Za niezłożenie sprawozdania w terminie wskazanym w Ustawie organizacja straci możliwość pozyskiwania 1% za dany rok podatkowy.
 
Jak można stracić status organizacji pożytku publicznego OPP ?
Minister Pracy i Polityki Społecznej może wystąpić do sądu o wykreślenie wpisu o statusie OPP
w przypadku, gdy na jego wezwanie organizacja w ciągu 30 dni nie złoży wyjaśnień dotyczących:
-        niezłożenia lub złożenia niepełnego sprawozdania lub budzącego wątpliwości;
-        nienadesłania sprawozdania ze zbiórki publicznej do właściwego organu;
-        prowadzenia bez zezwolenia ZOZ-u, centrum integracji społecznej, domu pomocy społecznej itp.
 
Działalność odpłatna pożytku publicznego i działalność gospodarcza
Zmienione zostały sztywne zasady prowadzenia działalności odpłatnej. Organizacje nie będą musiały sporządzać kalkulacji bezpośrednich kosztów działalności. Wprowadzono zasadę, że przychód
z działalności odpłatnej nie może przewyższać ogólnie kosztów tej działalności. Dodatkowo podwyższono limit wynagrodzenia oraz zmieniono zasady jego naliczania. Obecnie w ramach działalności odpłatnej przeciętne miesięczne wynagrodzenie za okres trzech miesięcy nie będzie mogło przekraczać trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za ostatni rok
(w 2010 roku limit ten wynosi zatem niemal 11 tys. zł).
 
Jeśli organizacja przekroczy wskazane limity …
Zaostrzono konsekwencje przekroczenia wskazanych limitów. Jeżeli organ administracji publicznej w trakcie kontroli stwierdzi, że doszło do przekroczenia limitów (wyższych przychodów niż koszty, przekroczenia limitu wynagrodzeń) wzywa organizację, by w ciągu 30 dni zarejestrowała się jako przedsiębiorca.
Jeżeli organizacja tego nie zrobi – organ ma obowiązek powiadomić właściwy sąd o fakcie prowadzenia działalności gospodarczej przez organizację.
 
Centrum Organizacji Pozarządowych w rękach organizacji
Nowelizacja Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wprowadziła możliwość powoływania przez samorządy jednostek organizacyjnych, których celem jest działalność na rzecz organizacji pozarządowych i podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 Ustawy. Inaczej mówiąc, władze samorządowe, po konsultacjach z organizacjami, mogą utworzyć instytucję, nazwijmy ją Centrum Organizacji Pozarządowych (COP), której ogólnie sformułowanym zadaniem jest wspieranie lokalnych organizacji. Przepisy przewidują, że COP mogą prowadzić urzędnicy lub zadanie to można powierzyć organizacjom pozarządowym.
 

2010-07-15
powrót
pogadaj
CINN
ZWS
wws
mpips
ms
wolotariat
Europejski rok wolotariatu
pozytek
1procent
fio
centrum3
1%
konkordia

Dyrektor Wydziału Współpracy Społecznej: Krzysztof Faliński; tel. +48 91 44 16 221