Bawaria
Stolica
Monachium (München)
Powierzchnia
70.549,44 km2 (największy kraj związkowy Niemiec)
Liczba mieszkańców
12.443.893
Bawaria podzielona jest na siedem okręgów regencyjnych (Regierungsbezirke): Dolna Frankonia (Würzburg), Górna Frankonia (Bayreuth), Środkowa Frankonia (Ansbach), Szwabia (Augsburg), Górny Palatynat (Ratyzbona), Górna Bawaria (Monachium) i Dolna Bawaria (Landshut). Mieszkańcy każdego z tych regionów posiadają nieco odrębną kulturę i rozpoznawalny akcent językowy.
Region liczy 71 powiatów i 25 miast na prawach powiatu.
Największe miasta wg liczby mieszkańców (stan: 31.12.2007, źródło: Bawarski Urząd ds. Stytystyki i Przetwarzania Danych)
Monachium (München) 1.311.573
Norymberga (Nürnberg) 503.110
Augsburg 269.992
Würzburg 135.212
Regensburg 132.495
Ingolstadt 123.055
Fürth 114.130
Erlangen 104.650
W VI w. obecna Bawaria wchodziła w obszar państwa plemiennego Bawarów, ludu germańskiego z korzeniami alemańskimi, turyngijskimi, frankońskimi i ostrogockimi. Bawarowie stworzyli własne księstwo, później zależne od państwa Franków. Pierwszym znanym władcą był Garibald (Heribald) I, panujący od w latach 548(?)–590. Od 788 do 907 r. Bawaria znajdowała się w granicach państwa Franków. Następnie władzę przejęła miejscowa dynastia Luitpoldingów (907–947 i krótko 983–985). Bawaria znalazła się wkrótce w Rzeszy Niemieckiej. W 1070 r. tron bawarski został przez króla niemieckiego Henryka IV oddany sprzymierzonym z nim Welfom (1070–1139 i 1156–1180). Od 1180 do 1918 Bawaria była rządzona przez członków dynastii Wittelsbachów, którzy od 1623 r. byli elektorami. W 1806 stała się królestwem. W 1815 do Bawarii włączono Palatynat Reński. Od 1818 r. stała się monarchią konstytucyjną. Panujący od 1825 roku Ludwik I Wittelsbach zmienił oficjalny zapis nazwy państwa z Baiern na Bayern; litera „y” miała symbolizować tradycję starożytną w przeciwieństwie do potocznej „i”. 18 stycznia 1828 r. Bawaria i Wirtembergia utworzyły Bawarsko–Wirtemberski Związek Celny (Bayerisch–Würtembergischer Zollverein), a sześć lat później przystąpiły do Niemieckiego Związku Celnego. W 1871 r. Bawaria została włączona do cesarstwa niemieckiego, z zachowaniem odrębności (poczta, polityka zagraniczna, kolej i armia w czasie pokoju), które zlikwidowano dopiero w 1919 r. W tym samym roku doszło do krótkotrwałego powołania Bawarskiej Republiki Rad. W 1949 r. Bawaria weszła w skład Republiki Federalnej Niemiec.
Geografia
Bawaria graniczy z Austrią, Czechami i Szwajcarią oraz niemieckimi krajami związkowymi Badenią-Wirtembergią, Hesją, Turyngią i Saksonią.
Rzeki: Altmühl (dł. 230 km), Alz (63 km), Amper (168 km), Dunaj (687 km na terenie Niemiec), Fränkische Saale (135 km), Iller (147 km), Inn, Men.
Jeziora: Bodeńskie (Bodensee, 541 km²), Chiemsee (79,9 km²), Starnberger See (57 km2), Ammersee (46,6 km2).
Ważniejsze wzniesienia: Nebelhorn (2224 m), Zugspitze (2963 m), Watzmann (2714 m), Grosser Arber (1457 m).
Klimat: umiarkowany przejściowy, między morskim a kontynentalnym; w Alpach górski.
Gospodarka
Bawaria należy do najbogatszych regionów Niemiec. Wysoko rozwinięty jest tutaj przemysł elektroniczny, maszynowy, lotniczy, włókienniczy, rafineryjny (ropa dostarczana jest rurociągami z portów Morza Śródziemnego).
Do najbardziej znanych firm bawarskich należą:
BWM Bawarskie Zakłady Silnikowe, niem. Bayerische Motoren Werke (samochody osobowe, motocykle i skutery), Siemens, Audi (samochody osobowe), MAN (autobusy i samochody ciężarowe), MTU Aero Engines (silniki lotnicze i czołgowe), EADS (europejski koncern militarny i lotniczy), o2 Germany (operator komórkowy), HypoVereinsbank, Munich RE (jedna z dwóch największych firm reasekuracyjnych na świecie), PREMIERE (niemiecka płatna telewizja), Sat1ProSieben (koncern medialny).
Bawaria nazywana jest również doliną krzemową Niemiec.
Rolnictwo Bawarii jest bardzo nowoczesne i wydajne, ale także oparte na poszanowaniu środowiska. W Bawarii produkuje się najwięcej mleka, serów i wyrobów mleczarskich.
Religia
Bawaria to region katolicki. W Altötting znajduje się jedno z najważniejszych w Europie sanktuariów kultu maryjnego. Z miejscowości Marktl am Inn w południowo-wschodniej Bawarii pochodzi Papież Benedykt XVI.
Do najbardziej znanych bawarskich zabytków należą:
- rezydencja biskupów Würzburga, kościół pielgrzymkowy w Wies, stare miasto w Bambergu, stare miasto w Ratyzbonie (na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO), m.in. Most Kamienny, Katedra Św. Piotra;
- kościół NMP w Monachium;
- barokowy pałac Nymphenburg w Monachium;
- pałac królewski w Monachium;
- zamki w Norymberdze, zamek Trausnitz w Landshut oraz zamki Ludwika II: Neuschwanstein, Linderhof i Herrenchiemsee;
- klasztor benedyktyński w miejscowości Andechs.
- Stara Pinakoteka w Monachium - malarstwo światowe XIV-XVIII wieku;
- Nowa Pinakoteka w Monachium - malarstwo światowe XIX i XX wiek;
- Muzeum Niemieckie w Monachium - największe muzeum przyrodniczo-techniczne świata.
Szkolnictwo
W Bawarii znajduje się ok. 30 szkół wyższych i uniwersytetów, m. in. w Augsburgu, Bambergu, Bayreuth, Ingolstadt (jedyny katolicki uniwersytet w Niemczech), Monachium, Pasawie, Ratyzbonie, Würzburgu.
Sport
W Bawarii znajdują się znane ośrodki sportów zimowych (Garmisch-Partenkirchen, gdzie odbywała się olimpiada zimowa w 1936 roku, Berchtesgaden, Oberstdorf ), istnieją tutaj doskonałe warunki do uprawiania wspinaczki górskiej, narciarstwa alpejskiego, biatlonu i hokeja na lodzie.
Najbardziej utytułowany niemiecki klub piłkarski pochodzi z Monachium (FC Bayern, znany jest także klub z Norymbergii (FC Nürnberg).
Znane są również bawarskie kluby piłki ręcznej męskiej (TV Großwallstadt) i kobiecej (1. FC Nürnberg) oraz koszykówki kobiecej (TSV Wasserburg).
Co roku odbywa się w Monachium sponsorowany przez BMW duzy turniej tenisowy; BMW Open, który dla wielu młodych tenisistów stał się odskocznią do wielkiej kariery.
Znani Bawarczycy
Z regionu wywodzą się tak znane osoby jak papież Benedykt XVI (Joseph Ratzinger), malarze Hans Holbein starszy, Albrecht Dürer, Lucas Cranach, kompozytorzy Richard Wagner, Richard Strauss, Carl Orff, pisarze Thomas Mann i Bertolt Brecht, noblista Wilhelm Röntgen oraz reżyser Werner Herzog i piłkarze Franz Beckenbauer, Oliver Kahn.
Słynny festiwal piwa Oktoberfest odbywa się we wrześniu (od 1811 roku) i jest największym festiwalem tego typu na świecie. Początek imprezy jest wyznaczany na dwa tygodnie przed pierwszą niedzielą października, a festiwal trwa dwa tygodnie (dokładnie od piątku do niedzieli czyli 17 dni).
Współpracę z Bawarią w Wydziale Współpracy Międzynarodowej prowadzi Andrzej Dryjański.
Adres kontaktowy:
Bayerische Staatskanzlei
Franz-Josef-Strauß-Ring 1
80539 München
Tel.: 089 / 2165-0
Fax: 089 / 29 40 44
E-Mail: poststelle@stk.bayern.de
List Intencyjny Bawaria
Rodzaj pliku : pdf
