Wydzial Infrastruktury

Wykorzystanie dróg w sposób szczególny

Podstawa prawna.

Problematyka wykorzystania dróg w sposób szczególny uregulowana jest przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 z późn. zm.) zamieszczonymi w Oddziale 5 (art. 65-65i).

Zgodnie z przepisami art. 65, zawody sportowe, rajdy, wyścigi, zgromadzenia i inne imprezy, które powodują utrudnienia w ruchu lub wymagają korzystania z drogi w sposób szczególny, mogą się odbywać pod warunkiem zapewnienia bezpieczeństwa i porządku podczas trwania imprezy oraz uzyskania zezwolenia na jej przeprowadzenie. Do tych imprez nie stosuje się przepisów o bezpieczeństwie imprez masowych, z wyłączeniem przepisów regulujących organizację oraz uprawnienia służb porządkowych.

Zezwolenie wydaje organ zarządzający ruchem na drodze, na której odbywa się impreza, z tym że jeżeli impreza odbywa się na drogach podległych kilku organom - organem właściwym jest:
1. w przypadku dróg różnych kategorii - organ zarządzający ruchem na drodze wyższej kategorii;
2. w przypadku dróg tej samej kategorii - organ właściwy ze względu na miejsce rozpoczęcia imprezy.
Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego, jako organ zarządzający ruchem na drogach wojewódzkich, wydaje zezwolenie na imprezy odbywające się lub rozpoczynające na terenie województwa zachodniopomorskiego z wyjątkiem powiatów grodzkich (Szczecina, Koszalina i Świnoujścia) na drogach wojewódzkich lub wojewódzkich i niższych kategorii.

Pisemny wniosek organizatora imprezy należy złożyć co najmniej na 30 dni przed planowym terminem jej rozpoczęcia do organu zarządzającego ruchem na drodze. W tym samym terminie organizator imprezy przesyła kopię wniosku wraz z wymaganymi dokumentami do:
1. właściwego ze względu na miejsce rozpoczęcia imprezy komendanta wojewódzkiego Policji, a także
2. komendanta oddziału Straży Granicznej - jeżeli impreza odbywa się w strefie nadgranicznej, lub
3. komendanta jednostki Żandarmerii Wojskowej - jeżeli impreza jest przeprowadzana na drogach przebiegających lub przyległych do terenów będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej.

Wniosek powinien zawierać w szczególności:
1. imię, nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedzibę organizatora imprezy;
2. rodzaj i nazwę imprezy;
3. informację o miejscu i dacie rozpoczęcia, przebiegu oraz zakończenia imprezy;
4. informację o przewidywanej liczbie uczestników imprezy;
5. wykaz osób reprezentujących organizatora w sprawach zabezpieczenia trasy lub miejsca imprezy na terenie poszczególnych województw;
6. podpis organizatora lub jego przedstawiciela.

Do wniosku należy dołączyć:
1. szczegółowy regulamin imprezy, określający w szczególności zasady zachowania uczestników imprezy istotne dla bezpieczeństwa ruchu drogowego;
2. wykaz osób odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg i zabezpieczenie imprezy na terenie poszczególnych województw oraz w miejscach rozpoczęcia i zakończenia każdego odcinka, a także w miejscach wymagających szczególnego zabezpieczenia;
3. program imprezy ze szczegółowym opisem trasy i podaniem odległości między poszczególnymi jej odcinkami oraz określony w minutach i kilometrach program przejazdu lub przejścia uczestników przez poszczególne miejscowości i granice województw;
4. plan zabezpieczenia trasy lub miejsca określający sposoby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas imprezy na terenie poszczególnych województw, obejmujący:
a. listę osób wchodzących w skład służby porządkowej, ich rozmieszczenie oraz elementy ubioru wyróżniające te osoby,
b. pisemną instrukcję określającą zadania służb porządkowych, opracowaną w uzgodnieniu z Policją,
c. rodzaj i ilość środków technicznych do zabezpieczenia imprezy, a w szczególności:
• znaków lub tablic ostrzegawczych i informacyjnych,
• lin, taśm lub wstęg służących do oznaczenia trasy lub miejsca imprezy,
• barier, płotków lub przegród służących do odgradzania miejsca imprezy
oraz miejsce ich rozlokowania,
d. rodzaje, zakres i sposób zabezpieczenia ratowniczego imprezy, w uzgodnieniu z właściwym komendantem powiatowym Państwowej Straży Pożarnej oraz innymi służbami ratowniczymi, w tym z właściwymi dysponentami jednostek systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego,
e. sposób oznaczenia miejsc niebezpiecznych dla uczestników imprezy,
f. oznakowanie pojazdów uczestniczących w imprezie i towarzyszących tej imprezie,
g. rodzaje zezwoleń umożliwiających poruszanie się osób lub pojazdów w miejscach wyłączonych z ruchu publicznego,
h. organizację łączności bezprzewodowej między organizatorem imprezy a Policją w trakcie trwania imprezy,
i. sposób informowania o ograniczeniach w ruchu drogowym wynikających z przebiegu imprezy - przed imprezą i w trakcie jej trwania;
5. zobowiązanie organizatora do przywrócenia do poprzedniego stanu pasa drogowego na trasie przejazdu, przejścia lub miejsca pobytu uczestników imprezy, a w przypadku uszkodzenia pasa drogowego lub urządzeń drogowych będącego następstwem imprezy - do ich bezzwłocznego naprawienia lub pokrycia kosztów tych napraw;
6. pisemną zgodę właściciela lasu na przeprowadzenie imprezy w razie przeprowadzania jej na terenach leśnych.

Zgodnie z załącznikiem do ustawy o opłacie skarbowej pobiera się opłatę skarbową od wydania zezwolenia – 48 zł. Dowód wniesionej wpłaty na rachunek właściwego organu podatkowego należy dołączyć do wniosku o wydanie zezwolenia.
Zgodnie z przepisami ustawy o opłacie skarbowej zwalnia się od opłaty skarbowej:
1) pod warunkiem wzajemności, państwa obce, ich przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i siły zbrojne, międzynarodowe organizacje i instytucje oraz ich oddziały i przedstawicielstwa, korzystające na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych z przywilejów i immunitetów, a także członków ich personelu i inne osoby zrównane z nimi, jeżeli nie są one obywatelami polskimi i nie mają miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) jednostki budżetowe;
3) jednostki samorządu terytorialnego;
4) organizacje pożytku publicznego, jeżeli dokonują zgłoszenia lub składają wniosek o dokonanie czynności urzędowej albo wniosek o wydanie zaświadczenia lub zezwolenia - wyłącznie w związku z nieodpłatną działalnością pożytku publicznego w rozumieniu przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;
5) osoby, które dokonując zgłoszenia lub składając wniosek o dokonanie czynności urzędowej albo wniosek o wydanie zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo składając dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpis, wypis lub kopię przedstawią zaświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa;

Organ zarządzający ruchem drogowym wydaje zezwolenie po:
1. zasięgnięciu opinii właściwego ze względu na miejsce imprezy komendanta wojewódzkiego Policji, a w przypadku imprezy odbywającej się na drogach w strefie nadgranicznej albo na drogach przebiegających lub przyległych do terenów będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej - odpowiednio właściwego komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta jednostki Żandarmerii Wojskowej; opinię doręcza się organowi, który o nią wystąpił, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia;
2. uzgodnieniu zakresu ograniczenia ruchu i wynikających stąd warunków przeprowadzenia imprezy z organami zarządzającymi ruchem na drogach, na których ma się odbyć impreza.

Organ wydający zezwolenie odmawia jego wydania:
1. jeżeli organizator nie spełnia warunków określonych w art. 65a ust. 2 i 3;
2. jeżeli pomimo spełnienia warunków określonych w art. 65a ust. 2 i 3:
a. istnieje niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia wielkiej wartości,
b. impreza zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, a nie ma możliwości zorganizowania objazdów niepowodujących istotnego zwiększenia kosztów ponoszonych przez uczestników ruchu drogowego.
Ustalenia art. 65a ust. 2 i 3 określono poniżej.
Organizator imprezy jest obowiązany zapewnić:
1. spełnienie wymagań określonych w szczególności w przepisach prawa budowlanego, przepisach sanitarnych, przepisach dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
2. wyróżniającą się elementami ubioru służbę porządkową i informacyjną;
3. pomoc medyczną i przedmedyczną, dostosowaną do liczby uczestników imprezy, a także odpowiednie zaplecze higieniczno-sanitarne;
4. drogi ewakuacyjne oraz drogi umożliwiające dojazd służb ratowniczych i Policji, Straży Granicznej oraz Żandarmerii Wojskowej;
5. warunki zorganizowania łączności między podmiotami biorącymi udział w zabezpieczeniu imprezy;
6. sprzęt ratowniczy i gaśniczy oraz środki gaśnicze niezbędne do zabezpieczenia działań ratowniczo-gaśniczych;
7. w razie potrzeby pomieszczenie dla służb kierujących zabezpieczeniem imprezy;
8. środki techniczne niezbędne do zabezpieczenia imprezy, a w szczególności:
• znaki lub tablice ostrzegawcze i informacyjne,
• liny, taśmy lub wstęgi służące do oznaczenia trasy lub miejsca imprezy,
• bariery, płotki lub przegrody służące do odgradzania miejsca imprezy.
Organizator imprezy jest obowiązany:
1. uzgodnić z organami zarządzającymi ruchem na drogach przebieg trasy, na której ma się odbyć impreza;
2. współdziałać z Policją oraz, jeżeli impreza odbywa się w strefie nadgranicznej albo na drogach przebiegających przez tereny lub przyległych do terenów będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej lub na drogach przyległych do tych terenów, odpowiednio ze Strażą Graniczną lub Żandarmerią Wojskową:
j. uzgadniając przebieg trasy lub miejsce imprezy,
k. stosując polecenia dotyczące prawidłowego zabezpieczenia imprezy,
l. dokonując wspólnego objazdu trasy lub miejsca imprezy;
3. sporządzić plan określający sposoby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas imprezy na terenie poszczególnych województw, obejmujący:
a. listę osób wchodzących w skład służby porządkowej, ich rozmieszczenie oraz elementy ubioru wyróżniające te osoby,
b. pisemną instrukcję określającą zadania służb porządkowych, opracowaną w uzgodnieniu z Policją,
c. rodzaj i ilość środków technicznych do zabezpieczenia imprezy, a w szczególności:
• znaków lub tablic ostrzegawczych i informacyjnych,
• lin, taśm lub wstęg służących do oznaczenia trasy lub miejsca imprezy,
• barier, płotków lub przegród służących do odgradzania miejsca imprezy
oraz miejsce ich rozlokowania,
d. rodzaje, zakres i sposób zabezpieczenia ratowniczego imprezy, w uzgodnieniu z właściwym komendantem powiatowym Państwowej Straży Pożarnej oraz innymi służbami ratowniczymi, w tym z właściwymi dysponentami jednostek systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego,
e. sposób oznaczenia miejsc niebezpiecznych dla uczestników imprezy,
f. oznakowanie pojazdów uczestniczących w imprezie i towarzyszących tej imprezie,
g. rodzaje zezwoleń umożliwiających poruszanie się osób lub pojazdów w miejscach wyłączonych z ruchu publicznego,
h. organizację łączności bezprzewodowej między organizatorem imprezy a Policją w trakcie trwania imprezy,
i. sposób informowania o ograniczeniach w ruchu drogowym wynikających z przebiegu imprezy - przed imprezą i w trakcie jej trwania;
4. opracować regulamin oraz program imprezy;
5. ustalić z Policją oraz, jeżeli impreza odbywa się w strefie nadgranicznej albo na drogach przebiegających przez tereny lub przyległych do terenów będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, odpowiednio ze Strażą Graniczną lub Żandarmerią Wojskową terminy wspólnych spotkań organizowanych w celu uzgodnienia spraw związanych z zabezpieczeniem imprezy;
6. zapewnić realizację planu określającego sposoby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas imprezy na terenie poszczególnych województw;
7. uzgodnić z zarządcą drogi obszar wykorzystania pasa drogowego oraz sposób i termin przywrócenia go do stanu poprzedniego;
8. powiadomić przedsiębiorstwa komunikacji publicznej o przewidywanym czasie występowania utrudnień w ruchu drogowym;
9. na polecenie organu zarządzającego ruchem na drodze opracować projekt organizacji ruchu w uzgodnieniu z Policją;
10. udzielić dokładnych informacji dotyczących imprezy, na żądanie Policji lub organów zarządzających ruchem na drogach, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej, zarządcami dróg, przedsiębiorstw komunikacji publicznej, a także wojewody właściwego ze względu na miejsce odbywania się imprezy, jeżeli są one niezbędne do realizacji ich zadań w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego;
11. przekazywać do wiadomości publicznej informacje o utrudnieniach w ruchu wynikających z planowanej imprezy.

Organ wydający zezwolenie cofa wydane zezwolenie, gdy istnieje niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia albo mienia wielkiej wartości.
Organ wydający zezwolenie może cofnąć zezwolenie, gdy impreza zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Decyzji cofnięcia wydania zezwolenia nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ kontroli ruchu drogowego przerywa imprezę, jeżeli odbywa się ona bez zezwolenia.
Organ kontroli ruchu drogowego może przerwać imprezę, jeżeli:
• miejsce, trasa lub czas jej trwania nie są zgodne z warunkami określonymi w zezwoleniu;
• istnieje niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia wielkiej wartości;
• jej przebieg powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Przepisy o wykorzystaniu dróg w sposób szczególny nie dotyczą procesji, pielgrzymek i innych imprez o charakterze religijnym, które odbywają się na drogach na zasadach określonych w:
1. ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 z późn. zm.);
2. ustawie z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz. U. Nr 66, poz. 287 z późn. zm.);
3. ustawie z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 481 z późn. zm.);
4. ustawie z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 480 z późn. zm.);
5. ustawie z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 479 z późn. zm.);
6. ustawie z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Polskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 482 z późn. zm.);
7. ustawie z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 253 z późn. zm.);
8. ustawie z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 252 z późn. zm.);
9. ustawie z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 254 z późn. zm.).
Przepisy o wykorzystaniu dróg w sposób szczególny nie dotyczą także konduktów pogrzebowych, które poruszają się po drogach stosownie do miejscowego zwyczaju.